Aikido is een unieke, moderne, Japanse martial art uit de 20ste eeuw waarvan de volledige kracht vaak niet  te zien is.  De wortels liggen echter alle vele honderden jaren eerder. Vanuit het zelfverdediging oogpunt kan een aanval plotseling, hard en beslissend worden beëindigd of juist met de zachtheid van een frisse bries. De unieke benadering is meer om met de aanval te verenigen in plaats van te botsen met de aanvaller. De aanval wordt veilig in een andere richting gestuurd met een klem of een worp. Er zijn dan ook geen wedstrijden in Aikido.

Aikido is behalve een vorm van zelfverdediging, een in 'lichaamstaal' vervatte filosofische studie en morele discipline, die de persoonlijkheid op een natuurlijke wijze doen groeien tot volwaardigheid. Het is een dynamische vorm van meditatie, die de innerlijke potenties stimuleert, iets wat elk mens nodig heeft om te slagen in het dagelijks leven. De zelfbeheersing, het zelfvertrouwen, een plooibaar doorzettingsvermogen en de intuitieve kracht om direct en juist te handelen, ontwikkelen zich gaandeweg, tegelijk met de technische ontwikkeling. Er is dan ook geen eind aan wat je kunt leren en ontwikkelen. Hoe meer je oefent, hoe meer er is om te bereiken en hoe dieper de betekenis voor jezelf kan zijn.

De grondlegger

Morihei Ueshiba (1883-1969) is de grondlegger van aikido. Tot hij zich in 1942 terugtrok op het platteland en de verspreiding van aikido overliet aan zijn trouwste studenten had hij een turbulent leven en kwam in aanraking met zeer prominente figuren met als kopstuk de keizer van Japan. Na getracht te hebben om een onherbergzaam gebied in Japan, voorheen een oord voor gevangen, te ontginnen kwam hij in aanraking met de Omoto Kyo, een spirituele sekte die zou uitgroeien tot meer dan één miljoen aanhangers onder leiding van de charismatische Onisaburo Deguchi. Deze nauwe verbondenheid met de spirituele leider zorgde voor een duidelijk koers in de ontwikkeling van het aikido.

 Grondlegger van Aikido:

Morihei Ueshiba

Technieken

Aikido wordt zowel ongewapend als gewapend beoefend. Ook wordt er met meerdere aanvallers geoefend, hoewel dit vaak niet regelmatig gebeurd. Er wordt gebruik gemaakt van een houten zwaard (boken), stok (jo) en mes (tanto). De ongewapende technieken leren de beoefenaar de basisprincipes onderkennen en verbeteren:

·         shi-sei lichaamshouding

·         ma-ai tijd/ruimte begrip

·         kino nagare vloeiende beweging

Het gebruik van wapens is vaak bedoeld als lesinstrument om de beoefenaar bepaalde basisprincipes te leren verfijnen. De beoefenaar leert duidelijk géén zwaard-, stok- of mesvechten.

Het merendeel van de ongewapende aikidotechnieken maakt gebruik van klemmen en/of worpen ter verdediging tegen een gewapende of ongewapende aanval. Klemtechnieken richten zich doorgaans op het pols-, elleboog- of schoudergewricht van de tegenstander om dit zodoende onder controle te kunnen houden. Een belangrijk element bij zowel klem- als werptechnieken is de balansverstoring van de aanvaller, in veel gevallen door gebruik te maken van diens eigen aanvalskracht en -beweging. Slechts bij een minderheid van de aikidoworpen is er echt sprake van het optillen van de tegenstander, aangezien de meeste worpen relatief "laag" blijven.

Afhankelijk van de sensei kan het accent meer liggen op soepelheid en ruime bewegingen, of daarentegen juist op een snelle, scherpe uitvoering van de techniek. Voorts leggen sommige richtingen een grotere nadruk op wapentechnieken, terwijl andere zich vooral toespitsen op de ongewapende technieken. Nog andere zullen zich minder met het zuiver martiale aspect inlaten, om meer aandacht te kunnen besteden aan de achterliggende filosofische principes. Een meer traditionele benadering van het Aikido vraagt van de beoefenaar een diepgaandere studie van de technieken, voorbij aan de technieken, naar de werkelijke inhoud.

Vredelievende sport

Aikido’s cirkelende, vloeiende bewegingen zijn leuk, effectief en kunnen door iedereen geleerd worden ongeachte sekse, leeftijd of grootte. Mannen, vrouwen, kinderen en ouderen vinden Aikido aantrekkelijk omdat de les niet is gebaseerd op het gebruik van kracht tegen kracht. Mensen kunnen zichzelf leren verdedigen zonder daarbij gewelddadig te worden of agressief gedrag te moeten vertonen.

Zelfvertrouwen, concentratie, zelfbewustzijn en het focussen van kracht worden verbeterd. Balans en kalmte moet dus te allen tijde worden bewaard in alle situaties. Er is veel dynamiek tijdens de lessen. Deze staat van bewustzijn wordt meegenomen in activiteit en interactie in de dagelijkse praktijk buiten de mat. Het is gebaseerd op wederzijds respect, medewerking en vriendschap. Zijn filosofie, idealen en ethiek zijn onlosmakend verbonden met de Aikidotraining.

Aikido ontwikkelt een bewustzijn en vaardigheid dat ons toestaat om een grote keuze aan passende reacties te geven. Aikido helpt een sterk maar soepel en ontspannen lichaam te maken met daarnaast een heldere, rustige geest. Met de woorden van de grondlegger: “Aikido is een liefhebbende bescherming van alle levende wezens.” Het geeft een krachtige innerlijke rust, welke kan worden doorgegeven aan anderen tijdens de lessen, het liefst zo vaak mogelijk.

Aikido kun je dus ook niet puur theoretisch, of in je eentje uit een boek halen;  het kan slechts lichamelijk en geestelijk tot ontwikkeling komen wanneer je op z'n minst een partner hebt om mee te oefenen. Zo'n partner is niet je vijand of een gebruiksvoorwerp, maar iemand die je de gelegenheid geeft tot oefenen, iemand die je helpt jezelf bij te slijpen, iemand die je een spiegel voorhoudt, waarvan je nog veel kunt leren en daarom met respect en waardering tegemoet treedt. Elke vijand die je denkt in een ander te zien is de afspiegeling van je eigen vijandigheid. Met het concept niet-vechten, maar intensief samenwerken in een harmonieuze oefensfeer, kun je een stadium bereiken waarin je alle agressieve kracht werkelijk kunt leiden naar vrijheid, en waarin naastenliefde de boventoon gaat voeren.
 

Relevant artikel: Hapkido.

Aikido Demo